جمعه 22 اسفند ماه 1393

فناوری پاکسازی خطوط لوله نفت با استاندارد زیست محیطی یورو 5

رفیس رئیسووچ موخمتشین

مدیرعامل شرکت "فن آوریهای نو" در روسیه

شرایط ژئوپلتیکی بی ثبات در جهان و در راستای آن تغییر نقشه انرژی ما را بر آن می دارد که بعضی مشکلات بسیار مهم و سخت را حل کنیم، مشکلاتی چون افزایش انتقال محصولات نفتی برای صادرات یا واردات و نیز ساخت خطوط لوله جدید. شکی در بهره مند و هدفمند بودن اقتصادی ساخت خط لوله های جدید نیست اما این امر محتاج سرمایه گذاری های بزرگ جهانی است.

بنا بر اطلاعات رسانه ها، طی چند سال آینده بازسازی تمامی پالایشگاه ها در جمهوری قزاقستان برنامه ریزی شده است که توان بازفرآوری نفتی آنها 18 میلیون تن در سال خواهد بود. در نتیجه این امر انتظار می رود که طی سالهای 2017 تا 2022 این جمهوری از لحاظ محصولات نفتی سبک (روشن) با استانداردهای یورو 4 و یورو 5، تامین خواهد شد.

با توجه به افزایش قدرت رقابت سوختهای دیزلی لازم است که حجم انتقال محصولات نفتی را افزایش داد. علاوه بر آن، ظرفیت انتقال خطوط لوله موجود نیز محدود می باشد. ثبات بازار فروش داخلی محصولات نفتی سبک با جستجوی همزمان قراردادهای بلند مدت یکی از معدود پنجره هایی است که به صنایع اجازه نگاه کردن به افقهای آینده را می دهد.

در صورت وجود حجم مورد نیاز سرمایه گذاری برای ساخت خطوط لوله جدید، زمان لازم برای اجرایی کردن ساخت زیرساختهای جدید خطوط لوله، بسیار زیاد است. برای بازار نوین در شرایط افزایش تقاضای افزایش تولید محصولات نفتی سبک (روشن)، زمان یک موهبت دست نیافتنی است.

خطوط موجود انتقال زمانی می توانند تولیدکنندگان و مصرف کنندگان منابع را راضی کنند که شرایط تبدیل آن به خط لوله انتقال سوخت دیزلی با کلاس زیست محیطی یورو پنج متناسب با استانداردهای (ЕН 590:2009) از طریق پاکسازی شیمیایی سطوح داخلی خطوط لوله نفتی امکان پذیر باشد.

مسئله اساسی و با اولویت اولی که می بایست با آن روبرو شویم، وجود اجزاء سنگین نفتی می باشد که بر روی سطح داخلی لوله می نشیند. رسوبات آسفالتی - پارافینی و در نتیجه آن سطح بالای غلظت گوگرد می باشد. اجرای فناوری معمول پاکسازی سطح داخلی لوله ها از رسوبات آسفالتی - پارافینی با کمک سیستم های پاک کننده مجریان و تولیدکنندگان مختلف اجازه دسترسی به نتیجه مطلوب را نمی دهد. آنطور که تجربه نشان می دهد، بعد از عبور سیستم های پاک کننده، غلظت گوگرد در سوخت دیزل کم نمی شود و برعکس در عبور از فواصل مشخص به طور پریودیک بعضا سطح آلایندگی بیشتر می شود.

در همین راستا عبور کنشگرهای شیمیایی همراه با سیستمهای پاک کننده اجازه می دهد پاکیزگی مورد نظر سطح داخلی لوله و پاکی لازم سوخت دیزل انتقالی، بدست آید.

شرکت «فناوریهای نو» فناوری بی همتایی را برای انجام کارهای مربوط به پاکسازی سطح داخلی لوله های اصلی از رسوبات سخت آسفالتی- پارافینی که در طول دوره چند ساله بهره برداری در انتقال نفت ایجاد می شود، تولید نموده است. این فناوری بارها با موفقیت در سایتهای کنونی شرکت «ترانس نفت» اجرایی شده است.

فناوری همچنین اجازه پاکسازی لوله نفت یا گاز برای بررسی فنی داخلی کامل و از بین بردن آسیب دیدگی ها و ایزوله کردن لوله یا خروج آن به شرایط ایمن، در آینده را می دهد.

تمام این فناوری را را می توان به مراحل ذیل تقسیم نمود:

مرحله اول: برش نمونه های سطح داخلی لوله با رسوبات آسفالتی - پارافینی با شیوه بدون استفاده از آتش، صورت می پذیرد. نمونه ها با این رسوبات آسفالتی- پارافینی، نمونه نفت و رسوب آسفالتی - پارافینی به لابراتوار تخصصی ثبت شده برای انجام تحقیقات آزمایشگاهی فرستاده می شوند. وظیفه کارشناسان شرکت «فناوریهای نو» و کارشناسان، آزمایش انتخاب کنشگر شیمیایی لازم بر مبنای نتایج تحقیقات و آزمایشات آزمایشگاهی، می باشد.

معیارهای اصلی برای انتخاب کنشگر شیمیایی عبارتند از:

  • کمترین زمان تماس لازم برای عکس العمل کنشگر و رسوب آسفالتی - پارافینی
  • کمترین حجم کنشگر لازم برای حل کردن رسوب آسفالتی - پارافینی
  • امکان بهره برداری از کنشگر استفاده شده بدون کم شدن کیفیت نفت حاصل در صورت پمپاژ در خط لوله کناری

به بیان دیگر از کنشگر شیمیایی بیشترین بازده در پاک کردن لایه های بیشتر سخت و سفت رسوبات دیواری که شامل اجزایی چون ترکیبات مختلف هیدروکربن های جامد، ناخالصی های مکانیکی، محصولات خوردگی (زنگ زدگی)، که رسوب آسفالتی - پارافینی را تشکیل داده اند و غیره، انتظار می رود.

به دلیل طول زیاد بخشها و محدودیت زمان تماس کنشگر با باقیمانده نفت و رسوبات آسفالتی - پارافینی، لازم است نه تنها به کامل بودن کار کنشگر بلکه سینتیک اثر متقابل آن نیز توجه گردد.


در نتیجه تحقیقات انجام شده مشخص شد:

حجم کنشگر شیمیایی با احتساب مشخصات هندسی مسیر لوله نفت

حجم سوخت دیزلی مورد استفاده به عنوان جاذب در فرآیند بسته (batch process ) که بین دو دستگاه پیگ پاک کننده محبوس بوده و در امتداد خط لوله گذرانده می شود (از این پس در این مقاله به عنوان "محفظه بسته" شناخته می شود).


تعداد عبور های محفظه بسته ی سوخت دیزلی جاذب

تعداد دستگاه های پیگ مورد نیاز در محفظه بسته کنشگرهای شیمیایی و جاذب عبور کننده در امتداد خط لوله

مرحله دوم: تخلیه خط لوله (خالی کردن نفت) با کمک پیگ های پاک کننده و اسفنجی انجام می شود. در صورتی که طول لوله بسیار زیاد باشد، لوله بر حسب محاسبان هیدرولیکی به چند بخش تقسیم می شود. در این بخشها ایستگاههای فرستنده و گیرنده پیگ (Pig Launcher and Receiver ) مونتاژ می شوند. به منظور تخلیه خط لوله از نفت، کنترل کیفیت این پاکسازی الزامی می باشد. این امر عامل کم اهمیتی نیست از آنجایی که نفت باقیمانده در لوله بازدهی حجم محاسبه شده کنشگر شیمیایی را کاهش می دهد.


مرحله سوم: پاکسازی سطح درونی لوله از ناخالصیهای مکانیکی، رسوبات و باقیمانده آب و نفت با کمک کنشگر انتخاب شده صورت می پذیرد. پاکسازی از طریق ایجاد محفظه بسته کنشگر شیمیایی بین سیستمهای پاک کننده، صورت می پذیرد.


مرحله 4: پاک کردن باقیمانده کنشگر شیمیایی و باقیمانده رسوبات آسفالتی- پارافینی از دیواره لوله با کمک محفظه بسته سوخت دیزلی جاذب. میزان مورد نیاز محفظه های بسته سوخت دیزلی جاذب و حجم سوخت دیزلی در مرحله اول تعیین شده بود.

مرحله 5: عبور محفظه سوخت دیزلی کنترلی برای کنترل کیفیت پاکسازی سطح درونی لوله. اصلی ترین روش کیفی کار آزمایش سوخت دیزلی بعد از عبور آن از بخش پاکسازی شده می باشد.





مرحله ششم: انجام امور تعمیری - بازسازی (باز کردن تله های فرستنده و گیرنده پیگ) و اتصال مجدد خط لوله.

این فناوری که توسط شرکت «فناوریهای نو» در سایتهای شرکت «روس نفت» استفاده شده است، به ما اجازه داده است تا در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه خط لوله تومن - یورگامیش (0 تا 250 کیلومتر)، خط لوله یاروسلاو- کریشین -2 (525.4 تا 546 کیلومتر) و خط لوله کریشین - پریمورسک (546 تا 804.8 کیلومتر) را برای انتقال سوخت دیزل با استاندار زیست محیطی یورو 5 متناسب با استانداردهای (ЕН 590:2009) آماده نماییم.

لازم به تاکید می باشد که پاکسازی شیمیایی سطح درونی لوله از رسوبات آسفالتی - پارافینی همچنین اجازه می دهند:

  • انجام تعمیرات پیچیده و بازسازی لوله بصورت ایمن و بدون تهدید آلودگی محیط زیست که موجب آسیب دیدگی خط لوله می شود، میسر شود.
  • ایزوله کردن خط لوله با تامین شرایط عدم خوردگی سطح درونی در زمان پر کردن خط لوله با ازت در آینده
  • منتفی کردن تمامی ریسکهای محیط زیستی ممکن در آینده در زمان ایزوله کردن
  • استفاده از لوله در آینده برای انتقال نفت، محصولات نفتی، گاز و غیره.

در راستای گسترش بازار مصرف و نیز توسعه زیرساختهای خطوط لوله، روند رو به رشد تقاضا برای تبدیل خطوط لوله از یک حوزه به حوزه دیگر در آینده قابل پیش بینی است. استفاده از فناوری ارائه شده ابزاری بسیار موثری برای پاک کردن دیوار لوله ها از رسوبات آسفالتی- پارافینی و نیز باقیمانده نفت با تبدیل آن برای انتقال سوخت دیزلی با استاندارد یورو 5 بوده است.

برای بهره برداری امن از خط لوله لازم است با دقت با مسائل مربوط به پاک کردن رسوبات از خطوط لوله موجود، برخورد کرد. این امر شامل پاکسازی رسوبات ارگانیک (باقیمانده نفت خام، پارافین و غیره) و غیر ارگانیک (شن، خاک، اکسید آهن، سولفیتها و غیره) می شود.

فناوری ارائه شده بصورت محسوس هزینه ها، زمان و اثر متقابل محیط اطراف را در مقایسه با ساخت لوله جدید با مشخصات فنی مشابه، را کاهش می دهد.

*************************************

معرفی نویسنده

رفیس رئیسووچ موخمتشین، مدیرعامل شرکت "فن آوریهای نو" از زمان تاسیس در سال 2011 می باشد. وی در اکتبر سال 1964 در باشقیرستان روسیه بدنیا آمد، در سال 1986 تحصیلاتش را در داشگاه نفت اوفا (روسیه) در رشته "فن آوری شیمیایی نفت و گاز" به اتمام رساند. از سال 1986 تا 1994 در شرکت "سیبنفت پراود" در پالایشگاه محصولات گازی موراولنکو در شمال سیبری عهده دار سمت های مختلفی از اوپراتور دستگاههای فرآورنده گاز تا سرپرست بخش میعانات گازی بود. از سال 1994 تا 2002 در شرکت "ترانس نفت" در سمت های مختلفی از سرپرستی ایستگاه پالایش نفت تا سرپرستی کنترل خط لوله اصلی مشغول فعالیت بود. از سال 2002 تا 2009 به استخدام شرکت "نفت و گاز یوگانس" از زیر مجموعه های شرکت "رس نفت" با عنوان سرپرست گروه نظارت بر کنترل و مدیریت خط لوله درآمد. در همین شرکت و بین سالهای 2006 تا 2009 سمت معاونت ساخت و ساز را عهده دار بود، بین سالهای 2009 و 2011 در شرکت های "ترانس نفت" و ترانس نفت استروی عهده دار سمت های سرپرستی بخش ساخت و ساز پروژه ها و معاونت بخش تولید بود. وی از سال 2011 تا کنون – مدیر اجرایی و مدیر عامل شرکت سهامی خاص " فن آوریهای نو" می باشد.

برگشت

لینک به یک مقاله وب سایت


 

Заказчики и партнеры